هنگامی كه تلویزیون سوریه خبر از وقوع انفجاری انتحاری در دفتر امنیت ملی این كشور داد، تمام خبرها بر یك امر دلالت داشت؛ كشته شدن وزیر دفاع سوریه.
بر این اساس به دنبال انفجار انتحاری بیست و هشتم تیرماه در دفتر امنیت ملی كه بخشی از تشكیلات 'رهبری كشوری حزب بعث سوریه' است، سپهبد 'داود عبد الله راجحه' وزیر دفاع و معاون نخست وزیر و جانشین فرمانده كل نیروهای مسلح سوریه، كشته شد.
بنا بر گزارش شبكه تلویزیونی سوری 'الاخباریه'، انفجار زمانی رخ داد كه راجحه به همراه چند وزیر و مسوول دستگاه های ذیربط (مسوولان امنیتی) در جلسه ای مشغول گفت و گو بودند.
تلویزیون 'المنار' لبنان همچنین از زخمی شدن 'محمد الشعار' وزیر كشور سوریه و 'آصف شوكت' معاون رییس ستاد ارتش و شوهر خواهر رییس جمهوری این كشور، بر اثر این انفجار خبر داد.
پس از آنكه المنار خبر كشته شدن آصف شوكت را نیز مخابره كرد، خبرگزاری انگلیسی 'رویترز'، به نقل از یك مقام آگاه امنیتی اعلام كرد شوكت پس از انتقال به بیمارستان 'الشامی' جان سپرد.
شبكه المنار ساعتی بعد اعلام كرد 'حسن تركمانی' رییس ستاد بحران سوریه و دستیار معاون رییس جمهوری، نیز بر اثر این انفجار كشته شد.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز گروه 'لواء الاسلام'، با صدور بیانیه ای در وب سایت 'فیس بوك'، مسوولیت انفجار امروز را برعهده گرفت. البته تشكل موسوم به 'ارتش آزاد سوریه' نیز طی بیانیه ای اعلام كرد این انفجار را برنامه ریزی كرده است.
بر اساس این گزارش، یك مقام امنیتی سوریه عامل انتحاری را یكی از محافظان شخصی معاونان رییس جمهوری این كشور معرفی كرد.
** پیامدهای انفجار انتحاری دمشق
--------------------------------------------
گرچه به دنبال كشته شدن الراجحه، بسرعت 'فهد جاسم الفریج' رییس ستاد ارتش این كشور، به عنوان وزیر دفاع جدید تعیین شد، اما وقوع چنین انفجاری در پایتخت سوریه آن هم در روز روشن و چند قدمی كاخ ریاست جمهوری نشان از پیچیده تر شدن اوضاع داخلی این كشور دارد.
این، در حالی است كه حرم حضرت زینب (س) در منطقه زینبیه دمشق نیز طی روزهای سه شنبه و چهارشنبه به دلیل بروز ناآرامی ها و درگیری ها بسته شد.
بنابراین به نظر می رسد مخالفان حكومت 'بشار اسد' رییس جمهوری سوریه كه اعتراض های خود را 16 ماه پیش آغاز كرده بودند، حوزه فعالیت خود را تغییر داده اند.
مخالفان ابتدا در شهرها و مناطق مرزی سوریه از حمله در بخش های همجوار اردن، لبنان، تركیه و همچنین سواحل غربی حضور داشتند.
با این حال، پس از چندی دایره اقدام های اعتراضی خود را به شهرهای بزرگ سوریه از جمله حلب و دمشق كشاندند.
البته این ترفند آنان با هوشیاری حامیان مردمی اسد و گروه های مدافع نظام خنثی شد به طوری كه بارها طی ماه های اخیر شاهد گردهمایی های میلیونی هواداران اسد در خیابان های بزرگ سوریه بودیم.
از سوی دیگر، برگزاری سه دوره انتخابات سراسری كه با مشاركت عمومی بالایی همراه بود، مانعی بر سر راه مخالفان شد.
نخستین انتخابات مجلس سوریه بر اساس قانون اساسی جدید هجدهم اردیبهشت ماه در سراسر این كشور برگزار شد. پیشتر نیز همه پرسی قانون اساسی در هفتم اسفندماه 1390 و انتخابات شوراهای شهر و روستا در آبان ماه همان سال برگزار شده بود.
پس از آن بود كه مخالفان اسد بار دیگر راه شهرهای حاشیه ای بویژه در مناطق نزدیك به تركیه و لبنان را در پیش گرفتند و در آنجا مستقر شدند.
با این حال، انفجارهای اخیر و ناآرامی های به راه افتاده روشن می كند گروه های مسلح بار دیگر توجه خود را به پایتخت سوریه معطوف كرده اند.
این عملیات انتحاری در شرایطی رخ می دهد كه بیست و هفتم تیرماه تارنمای شبكه روسی 'روسیا الیوم' به نقل از منابع نزدیك به گروه های مخالف سوری در قاهره نوشت: اخیرا مقادیری سلاح و تجهیزات نظامی از مصر به داخل سوریه منتقل شده است.
روسیا الیوم افزود: این منابع در عین حال از تدارك برای انتقال تجهیزات نظامی از برخی مناطق شبه جزیره سینا به داخل سوریه توسط برخی مخالفان سوری مقیم مصر خبر دادند.
پیش از این نیز برخی خبرها از قاچاق سلاح و مهمات از كشور تركیه به داخل سوریه حكایت داشت.
نخستین نتیجه منفی سرازیر شدن سلاح به داخل سوریه، كشتارهای دسته جمعی مردم در گوشه و كنار این كشور بود.
در نخستین حادثه بزرگ از این دست، اواخر اسفندماه 1390 و در آستانه ورود 'كوفی عنان' فرستاده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در موضوع سوریه، به دمشق مخالفان مسلح جنایتی را در منطقه 'كرم الزیتون' در حومه شهر 'حمص' مرتكب شدند.
افراد مسلح در این جنایت هولناك 50 نفر از مردم بیگناه را كشتند تا اقدام های سیاسی عنان و تصمیم های بعدی او را تحت الشعاع قرار دهند. مخالفان مسلح و حامیان غربی آنان قصد داشتند با تكیه بر گزارش تهیه شده عنان درباره این كشتار، اجرای فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد را علیه سوریه خواستار شده و مقدمات حمله نظامی به این كشور را فراهم كنند.
به دنبال شكست این طرح، بار دیگر خبر آمدن عنان به سوریه كشتاری دوباره را كلید زد.
پنجم خردادماه عناصر مسلح پس از نبردی سنگین با نیروهای دولتی، 108 نفر از روستای 'تلدو' واقع در منطقه 'الحوله' استان حمص را قتل عام كردند.
همچنین هفدهم خردادماه، یك روز قبل از برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره سوریه، 78 نفر از مردم غیر نظامی روستای 'القبیر' از توابع استان 'حماه' به دست گروه های مسلح كشته شدند.
در تازه ترین جنایت كه چهارمین مورد كشتار طی چهار ماه اخیر محسوب می شود، هفته گذشته خون مردم بیگناه روستای 'التریمسه' از توابع استان حماه به دست گروه های مسلح ریخته شد.
این جنایت نیز 24 ساعت پیش از برگزاری نشست شورای امنیت برای بررسی دو پیش نویس قطعنامه رخ داد.
یكی از این دو قطعنامه از سوی غرب مطرح شد كه متضمن مجازات دولت سوریه است و دیگری از طرف روسیه ارایه شد كه بر حمایت از طرح عنان و مذاكرات دولت با مخالفان اصرار دارد.
اینك در آستانه برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بررسی این دو طرح، ترور مقام های بلندپایه سوری به عنوان ترفندی دیگر از سوی مخالفان مسلح به كار گرفته شده است.
به نظر می رسد تغییر استراتژی مخالفان مسلح سوری برای انجام ترورهای هدفمند و حذف مهره های كارآمد نظام اسد، یكی از نتایج نشست پاریس باشد كه اخیرا با حضور نمایندگان این گروه ها و حامیان غربی و منطقه ای برگزار شد.
مخالفان مسلح سوری می كوشند به وسیله اقدام های جدید، توانمندی های خود را برای تغییر استراتژی و در پیش گرفتن راه های مبارزه به رخ دولت بكشند.
از سوی دیگر، آنان به این ترتیب می توانند نظر مساعد حامیان غربی و منطقه ای خود را برای اعطای كمك های مالی و نظامی بیشتر جلب كنند.
اكنون نیز با حذف مهره های تاثیرگذار نظام اسد و انجام عملیات در قلب پایتخت، علاوه بر اهداف بالا به دنبال متزلزل كردن پایه های حكومت و انداختن ترس در دل حامیان اسد هستند.
گرچه دولت بسرعت وزیر دفاع جدید خود را انتخاب كرده است اما به هر حال، چنین حادثه ای هشدارهایی اساسی درباره نقاط ضعف امنیتی سوریه و خلل های موجود می دهد كه باید در اسرع وقت نسبت به رفع آنها اقدام شود.
تحقیق**1961**1358